oscar%20wilde

Oscar Fingal O'Flahertie Wills Wilde (24 października 1854 r. – 30 listopada 1900 r.) – irlandzki dramaturg, poeta, powieściopisarz i eseista, jeden z najważniejszych przedstawicieli literatury epoki wiktoriańskiej. Jego twórczość, pełna satyry, aforyzmów oraz błyskotliwego stylu, wywarła trwały wpływ na rozwój teatru i powieści w Anglii i poza nią.

Życiorys

Oscar Wilde urodził się w Dublinie w Irlandii, w rodzinie lekarza Sir Thomasa Gore St. Johna Wilde’a. Studiował w Trinity College w Dublinie, a następnie kontynuował edukację na Magdalene College w Oxfordzie, gdzie zaznał wpływu ruchu estetycznego (estetyzmu) i przyjaźni z takimi postaciami jak William Morris oraz Lord Alfred Tennyson.

Po powrocie do Londynu, w latach 1880‑ch, Wilde rozpoczął karierę literacką, najpierw jako autor krytycznych esejów i poezji, a później jako dramatopisarz. Jego pierwsze sukcesy to dramaty Lady Windermere’s Fan (1892) i Salomé (1891), a przełomowym dziełem stała się powieść The Picture of Dorian Gray (1890), uznawana za pierwszą nowoczesną powieść gotycką w języku angielskim.

Działalność artystyczna

Teatr: Wilde stworzył kilka najważniejszych sztuk w historii brytyjskiego teatru, w tym The Importance of Being Earnest (1895) – komedię uznaną za szczyt absurdu i satyry społecznej.
Poezja: Zbiór Poems (1881) oraz późniejsze wiersze, takie jak „The Ballad of Reading Gaol”, odzwierciedlają jego przemiany życiowe i doświadczenia więzienne.
Eseistyka: Eseje takie jak „The Decay of Lying” i „The Soul of Man under Socialism” prezentują jego poglądy na estetyzm i społeczeństwo.

Skandal i proces

W 1895 roku Wilde został oskarżony o „rozbójczość i nieprzyzwoite zachowanie” wobec młodego mężczyzny, Alfreda Douglas’a. Po głośnym procesie i skazaniu na dwa lata ciężkiego ciężarobicia (praca przymusowa) spędził część tego czasu w Czytelni w Reading. Ten okres zakończył się publikacją wiersza „The Ballad of Reading Gaol”, w którym autor reflektuje nad losem więźniów i własnym upadkiem.

Śmierć i dziedzictwo

Oscar Wilde zmarł w Paryżu, w ubóstwie i chorobie, 30 listopada 1900 r. Jego pogrzeb odbył się w Cmentarzu Amerykańskim w Paryżu. Mimo krótkiej i burzliwej kariery, Wilde pozostaje jedną z najważniejszych postaci w historii literatury. Jego aforyzmy, np. „To be natural is such a very difficult pose to keep up”, oraz niezapomniane postacie sceniczne wciąż inspirują twórców, krytyków i czytelników na całym świecie.

Bibliografia wybranych dzieł

The Picture of Dorian Gray (1890)
Lady Windermere’s Fan (1892)
A Woman of No Importance (1893)
Salomé (1894)
The Importance of Being Earnest (1895)
De Profundis (1911, wyd. pośmiertnie)
The Ballad of Reading Gaol (1898)

Powiązane pojęcia

W encyklopedyjnym kontekście można także zapoznać się z następującymi artykułami: